Restaureren of conserveren:

Als we het hebben over ons cultureel erfgoed, wat is dan de beste keuze; restaureren of conserveren?

Niets is zo mooi en waardevol als een object in origineel

staat. Het stelt ons in staat veel te leren over de toegepaste materialen en technieken. Wij zijn slechts tijdelijke bezitters. En het is van het allergrootste belang om objecten in originele conditie voor de volgende generatie te bewaren.

De laatste jaren is het besef gekomen dat we een originele lak niet gaan afkrabben alleen omdat de lak dof is of craquelé vertoont. Een authentieke stoffering niet verwijderen alleen omdat er enkele mot gaten of scheuren in aanwezig zijn. Wereldwijd zijn er diverse symposia georganiseerd om over ethische vraagstukken ten aanzien van rijtuig of automobiel conservatie van gedachte te wisselen.

Conserveren kunnen we op 2 manieren doen. De eerste mogelijkheid is passief conserveren. Wat inhoud dat men zonder directe ingrepen aan het object zelf, de huidige toestand zo lang mogelijk probeert te behouden. Ten allen tijde zijn de inrichting van de gebouwen -de stalling van uw objecten- en de daarin heersende RH-waarde de belangrijkste conserverende handelingen voor behoud van uw collectie. Passief conserveren houdt ook in de collectie te controleren op en beschermen tegen insecten, ongedierte en het ontstaan van schimmel aantastingen. Tevens het risico van brand en stormschade te beperken. Dit alles geldt uiteraard voor geconserveerde en gerestaureerde historische voertuigen.

De twee mogelijkheid van conserveren is actief conserveren, om verder verval tegen te gaan en een voor het oog zo mooi mogelijk geheel te verkrijgen. Soms is alleen het vakkundig verwijderen van vuil op de lak en stoffering niet genoeg om het voertuig ten toon te stellen of voor verder verval te behoeden. De restaurator kan in overleg met de klant besluiten de bruine vernis lagen te verwijderen, zodat de oorspronkelijke kleur en biezen van het object weer zichtbaar worden. Beschadigingen in de originele lak kunnen geretoucheerd worden.

Sleutelwoord bij conserveren is “reversibel”. Wat inhoud dat alle toegepaste technieken omkeerbaar moeten zijn. In de praktijk betekent dit dat al de toegepaste materialen zoals lijmen, vulmiddelen, retouches en vernissen bij een volgende restauratie op een dusdanig manier verwijderd moeten kunnen worden zonder dat er schade ontstaat aan het originele object. Conserveren gebeurt overwegend met moderne materialen waarvan een tweede eigenschap net zo belangrijk is; ze mogen niet vergelen. Een nadeel van deze materialen is dat ze kwalitatief niet de beste eigenschappen hebben. Een reversibele vernis is vrij zacht en erg gevoelig voor vingerafdrukken. Het behoeft dan verder ook geen uitleg dat geconserveerde objecten alleen geschikt zijn om in uw collectie ten toon te stellen. Uiteindelijk komt er een tijd dat het verval zo groot is dat er niets meer te conserveren valt. Het is de kunst op tijd over te stappen naar restaureren, zodat ook de constructie van een automobiel of rijtuig voor het nageslacht behouden blijft.

Om verder verval van de constructie te voorkomen en het restaureren stolk

terug te brengen in de oorspronkelijke glorie zal de restaurator tot grotere ingrepen over moeten gaan Een goed aangebracht nieuw laksysteem beschermt het voertuig tegen invloeden van buiten af. Ook deze vorm van restaureren voldoet aan alle ethische eisen wanneer we spreken van conserveren. Immers een nieuwe laklaag of stoffering is reversibel, te verwijderen zonder dat het oorspronkelijke ontwerp wordt aangetast. Het grote voordeel is dat een door een vakman gerestaureerd voertuig ook technisch weer in zo goede staat verkeert dat het -wanneer gewenst- gebruikt kan worden.